Publication: เรื่องเลิกทาสในรัชกาลที่ 5
0
0
Issued Date
1964
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
66
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เผยแพร่ภายใต้ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0)
Rights Holder(s)
กรมศิลปากร
Physical Location
สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
Suggested Citation
อนุมานราชธน, พระยา (1964). เรื่องเลิกทาสในรัชกาลที่ 5. สืบค้นจาก: https://hdl.handle.net/20.500.14740/55908
Author(s)
Abstract
"เรื่องเลิกทาสในรัชกาลที่ ๕" (จัดพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๐๗) เป็นหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงและฌาปนกิจศพ พันตรี หลวงยุทธากรณพินิจ (ปลอด ปิยะจันท์) และนางยุทธากรณพินิจ (หลิม ปิยะจันท์) เรียบเรียงโดย พระยาอนุมานราชธน ร่วมกับพระนิพนธ์ของ สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ โดยมีสาระสำคัญดังนี้:
-- ประวัติศาสตร์ระบบทาส (ทาสกถา): อธิบายคำนิยามและประเภททาสตามคัมภีร์กฎหมายอินเดียโบราณ เปรียบเทียบกับวิวัฒนาการและกฎหมายทาสในต่างประเทศ เช่น กรีก โรมัน ยุโรป และกลุ่มประเทศอาหรับ
-- พระราชปรารภในรัชกาลที่ ๕: บันทึกพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในการเลิกทาสอย่างมีกุศโลบายและเป็นระบบ โดยทรงใช้แนวทาง "ค่อยหักค่อยโค่นทีละเล็กละน้อย" เพื่อไม่ให้นายเงินเดือดร้อนจนเกิดความปั่นป่วนทางเศรษฐกิจ และให้โอกาสทาสได้ปรับตัว
-- พระราชบัญญัติพิกัดเกษียณอายุลูกทาสลูกไทย (พ.ศ. ๒๔๑๗): กฎหมายกำหนดพิกัดลดค่าตัวลูกทาสที่เกิดปีมะโรง (พ.ศ. ๒๔๑๑) เป็นต้นไปตามลำดับอายุ จนกระทั่งหมดค่าตัวและหลุดพ้นเป็นไทอย่างเด็ดขาดเมื่ออายุครบ ๒๑ ปีบริบูรณ์
-- การต่อยอดและขยายผล: รวบรวมประกาศและกฎหมายในยุคต่อมาที่ช่วยขยายขอบเขตการเลิกทาสไปยังมณฑลต่าง ๆ (เช่น มณฑลพายัพ มณฑลบูรพา) จนนำไปสู่การเลิกทาสอย่างสมบูรณ์ทั่วแผ่นดินสยาม
-- จดหมายเหตุทางวิชาการ: บันทึกจดหมายโต้ตอบระหว่างสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ และพระยาอนุมานราชธน ที่เผยให้เห็นเบื้องหลัง ข้อวิเคราะห์ และหลักฐานเชิงลึกของการเลิกทาสในสังคมไทย