การปรับตัวทางอารมณ์ของวัยรุ่นที่ครอบครัวหย่าร้าง

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาผลกระทบจากครอบครัวที่หย่าร้างต่อการปรับตัวทางอารมณ์ของวัยรุ่น และเพื่อพัฒนากระบวนการให้คำปรึกษารายบุคคลที่ช่วยเสริมสร้างการปรับตัวทางอารมณ์ที่เหมาะสมกับวัยรุ่นที่ครอบครัวหย่าร้าง เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วย ส่วนที่ 1 การวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์ร่วมกับการสังเกตกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักซึ่งเป็นนักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ระดับชั้นมัธยมศึกษาที่ประสบปัญหาครอบครัวหย่าร้างตั้งแต่เยาว์วัย จำนวน 10 คน และ ส่วนที่ 2 การวิจัยกึ่งทดลอง โดยใช้กระบวนการให้คำปรึกษารายบุคคล กับผู้เข้ารับคำปรึกษาจำนวน 5 คน ซึ่งคัดเลือกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักส่วนที่ 1 ที่พบว่ามีปัญหาด้านอารมณ์และพฤติกรรมที่สะท้อนถึงกระบวนการปรับตัวทางอารมณ์ที่มีปัญหาผลการวิจัย ส่วนที่ 1 การศึกษาผลกระทบจากสภาวะครอบครัวหย่าร้างต่อการปรับตัวทางอารมณ์ของวัยรุ่น พบว่า พฤติกรรมด้านลบและสภาวะทางอารมณ์ของพ่อแม่และญาติที่เลี้ยงดูส่งผลกระทบต่อความคิด ความรู้สึก และพฤติกรรมของวัยรุ่น โดยพบว่าวัยรุ่นมีการปรับตัวทางอารมณ์ใน 3 รูปแบบ ได้แก่ (1) การโทษผู้อื่น เป็นการปรับตัวด้วยการตอบโต้กลับทางสีหน้า ท่าทาง และท่าทีที่ก้าวร้าว อารมณ์รุนแรง เมื่อรู้สึกโกรธหรือไม่พอใจ (2) การยอมตาม เป็นการปรับตัวด้วยการเก็บความรู้สึก ยอมทำตามโดยหวังให้บุคคลอื่นยอมรับและพอใจ (3) การเฉย เป็นการปรับตัวด้วยการเพิกเฉย ไม่ใส่ใจ หลีกเลี่ยงที่จะเผชิญกับความรู้สึกเจ็บปวด หรือสถานการณ์ที่ทำร้ายจิตใจ ส่วนที่ 2 การพัฒนากระบวนการให้คำปรึกษารายบุคคล ซึ่งได้ผสมผสานทฤษฎีและเทคนิคการให้คำปรึกษา ได้แก่ ทฤษฎีการให้คำปรึกษาแบบพิจารณาเหตุผล อารมณ์และพฤติกรรม ทฤษฎีการบำบัดแบบซาเทียร์ และทฤษฎีการให้คำปรึกษาแบบเผชิญความจริง ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน คือ (1) การสร้างสัมพันธภาพ เพื่อช่วยให้วัยรุ่นพัฒนาความไว้วางใจ เกิดความมั่นใจในตนเอง และได้รับการตอบสนองด้านความรักและการยอมรับ (2) การสำรวจปัญหา เพื่อให้วัยรุ่นได้ทำความเข้าใจกับตนเองและมองตนเองตามความเป็นจริง (3) การทำความเข้าใจปัญหา เพื่อให้วัยรุ่นกระจ่างชัดในปัญหาและรู้ว่าตนเองมีศักยภาพมากพอที่จะพัฒนาตนเองได้ (4) การวางแผนแก้ปัญหา เพื่อให้วัยรุ่นสร้างแนวทางการพัฒนาตนเองจนประสบความสำเร็จ เกิดความมั่นใจในตนเองมากขึ้น และ (5) การยุติกระบวนการ เพื่อให้วัยรุ่นได้ทบทวนสิ่งที่ได้รับจากการเข้ารับคำปรึกษา เกิดความมั่นใจและภาคภูมิใจในตนเองมากยิ่งขึ้น ซึ่งผู้วิจัยพบว่ากระบวนการให้คำปรึกษาจะต้องมีความยืดหยุ่นทั้งด้านเทคนิควิธีและจำนวนครั้งในการให้คำปรึกษาให้เหมาะสมกับสถานการณ์ทางอารมณ์และพฤติกรรมของวัยรุ่นแต่ละคน และพบว่าผู้เข้าร่วมวิจัยทุกคนมีการพัฒนาด้านความคิด อารมณ์ และพฤติกรรมในทิศทางที่ดีขึ้น

This research aims to study the emotional adaptation of teenagers who have been effected by being from a divorced family and developing the consulting process to help the emotional adaptation of teenagers from divorced families. The mixed methods approach were used in this study. Firstly, the qualitative methodology, in-depth interview and non-participant observation were employed with the ten participants, who were in the secondary school and parents who had been divorced since the children were young. Next, in terms of quasi-experimental research, the researcher invented instruments to provide an individual consultation with five selected participants which were found that the participants had emotional problems and negative behaviors. There were two parts to the findings. Part one, studied the effects from the divorced family to the emotional adaptation of teenagers found that negative behaviors, including the emotions of their parents and relatives affected their thoughts, feelings and behaviors. It was found that teenagers adapted their emotion into three types, i.e. 1) Blaming is an adaptation which results in reacting aggressively and emotionally when angry and unsatisfied; 2) Placating is an adaptation that teenagers use to keep their feelings under control and follow others because they wish to be accepted by others; 3) Irrelevance is an adaptation used to avoid pain or unwanted situations. In Part two, the process of improving individual consultations in which the techniques and theories were applied, i.e. Rational Emotive Behavior Counseling Theory, Satir Transformation Therapy and Reality Counseling Theory. It is consisted of five methods: 1) Building a relationship in order to enhance trust, self-confidence and responded with love and acceptance; 2) Exploring problems in order to help them to understand more about themselves; 3) Understanding problems in order to help them to identify problems, to believe in their potential and the fact that they could be improved; 4) Planning to solve problems in order to help them to plan how to improve themselves and gain more self-esteem; 5) Closing the process in order to give them time to think or review what they had gained from consultations in order to have more self-esteem. The researcher found that every participant positively improved their thoughts, emotions and behaviors.