ประวัติการทูตของไทย

Abstract

"ประวัติการทูตของไทย" พระนิพนธ์ใน พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ (จัดพิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายยวดยิ่ง สุสีลาช พ.ศ. ๒๕๐๗) มีสาระสำคัญดังนี้: -- การทูตยุคแรกเริ่มและการเปิดรับชาติตะวันตก: ไล่เรียงความสัมพันธ์ทางการทูตและการค้าของไทยตั้งแต่ยุคน่านเจ้า สุโขทัย และอยุธยา ที่เน้นเจริญสัมพันธไมตรีกับจีน ลังกา ตลอดจนการเปิดประตูต้อนรับชาติตะวันตกกลุ่มแรก (โปรตุเกส สเปน ฮอลันดา อังกฤษ และฝรั่งเศส) -- วิกฤตลัทธิล่าอาณานิคมและสิทธิสภาพนอกอาณาเขต: เจาะลึกความตึงเครียดในยุค ร.๔-ร.๕ เมื่อไทยต้องจำยอมลงนามในสนธิสัญญาเบาริ่งและข้อตกลงที่ไม่เป็นธรรมกับชาติตะวันตก ทำให้สูญเสีย "สิทธิสภาพนอกอาณาเขต" (อำนาจศาลกงสุล) และเสรีภาพการเก็บภาษี -- ภัยคุกคามต่อเอกราชและการสูญเสียดินแดน: บันทึกกรณีพิพาทรุนแรงกับฝรั่งเศสในวิกฤตการณ์ ร.ศ. ๑๑๒ ซึ่งกองทัพฝรั่งเศสได้นำเรือรบปิดปากแม่น้ำเจ้าพระยา จนไทยต้องยอมสละดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง (ดินแดนลาว) เพื่อรักษาเอกราชส่วนใหญ่ไว้ -- การต่อสู้ทางการทูตเพื่อกู้คืนอธิปไตย: อธิบายความพยายามเจรจาแก้ไขข้อตกลงที่ไม่เป็นธรรมในสมัย ร.๕-ร.๖ จนไทยประสบความสำเร็จในการยกเลิกสิทธิสภาพนอกอาณาเขตหลังเข้าร่วมสงคราม โลกครั้งที่ ๑ และฟื้นฟูเอกราชทางอธิปไตยอย่างสมบูรณ์