การศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นของหมอพื้นบ้านในการรักษากระดูกหัก : กรณีศึกษา หมอสัมฤทธิ์ จำแนกวุฒิ อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้การรักษากระดูกหักของหมอพื้นบ้าน และปัจจัยเสี่ยงต่อการสูญหาย และความคงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่นของหมอพื้นบ้านในการรักษากระดูกหัก โดยมีวิธีดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการ การสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เชิงลึก ซึ่งกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ หมอพื้นบ้านที่รักษากระดูกหัก ผู้ที่เข้า รับการรักษากระดูกหัก จำนวน 4 คน และ ผู้แทนในหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 1 คน ซึ่งสุ่มกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบ เจาะจงและแบบรายกรณี ผลการวิจัย พบว่า องค์ความรู้การรักษากระดูกหักของหมอพื้นบ้านเป็นการรักษาแบบผสมผสานระหว่างศาสตร์ทาง ธรรมชาติและศาสตร์ทางวิทยาศาสตร์ซึ่งจะเป็นอัตลักษณ์อย่างยิ่งของการรักษากระดูกหักโดยหมอพื้นบ้าน ประกอบด้วย พิธีกรรมและวิธีการรักษากระดูกหัก ในส่วนปัจจัยเสี่ยงต่อการสูญหายได้มากที่สุด คือ การที่ไม่มีการสืบทอดทั้งบุตรและเครือ ญาติในสายเลือด รวมไปถึงบุคคลที่มีความสนใจที่จะเรียนรู้ก็ไม่สามารถให้เวลาการทุ่มเทในการเรียนรู้ได้อย่างเต็มที่ ดังนั้น การ คงอยู่ของภูมิปัญญาจึงต้องขึ้นอยู่กับความร่วมมือทางหน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องและประชาชนที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับภูมิปัญญา