Publication: การศึกษากระบวนการถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อพัฒนารูปแบบ
การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาในการส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์
ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
7
3
Files
Issued Date
2021-08-16
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
Access Rights
Open Access
Rights
ผลงานนี้เผยแพร่ภายใต้ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0)
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
Suggested Citation
Oraya Jamjai, อรยา แจ่มใจ (2021). การศึกษากระบวนการถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อพัฒนารูปแบบ
การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาในการส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์
ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. สืบค้นจาก: https://hdl.handle.net/20.500.14740/52770
Alternative Title(s)
A study of creativity transmission process from local wisdom
to develop learning management model based on steam education
to enhance scientific creativity of grade 7 students
Author(s)
Advisor(s)
Abstract
The purposes of this study are as follows: (1) to analyze the theoretical conclusions from the study of the creative transmission process from local wisdom in Bangkok; (2) to develop a learning process based on STEAM Education integrated with theoretical conclusions derived from a study of the creative transmission process, with local wisdom enhancing the scientific creativity of seventh graders; (3) to examine the scientific creativity of students, derived from a learning process based on STEAM Education and integrated with local wisdom and the 5E of Inquiry-Based Learning, with the adjusted influence of the achievement motive. The sample consisted of 72 seventh grade students from Kasetsart University Laboratory School, Bang Khen, Bangkok, in the 2020 Academic Year, There were 36 students each in the experimental and control groups, selected using cluster random sampling. This study used Mixed Methods. The instruments were a scientific creativity assessment, observant achievement motive assessment, and worksheets, analyzed using Descriptive Statistics and Multivariate Analysis of Covariance (MANCOVA). It was found that: (1)The conditions for local wisdom were customer interest, product qualities, conserving local wisdom, marketing strategies, product development; the process of creative transfer consisted of planning and design, working process, public relations, distribution, development and adjustment; and to maintain local wisdom inheritors, and community cooperation were required; (2) learning processes based on STEAM Education and local wisdom had six procedures: 1) Focus; 2) Detail; 3) Discovery; 4) Application; 5) Presentation; 6) Evaluation. The result of the learning process appropriateness evaluation indicated it was at the highest appropriateness level with a mean of 4.51; (3) The learning processes based on STEAM Education and local wisdom. The 5E of Inquiry-Based Learning adjusted the achievement motive; 3.1) the point average of scientific creativity from students after learning with STEAM Education and local wisdom overall and in individual aspects were significantly higher at a .05 than before participating; (3.2) the point average of scientific creativity both overall and individual aspects were significantly higher at a level of .05 than the 5Es of Inquiry-Based Learning; (3.3) the results of the study on the process of scientific creativity found that a learning process based on STEAM Education and local wisdom increased scientific creativity
การวิจัยนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ (1) วิเคราะห์ข้อสรุปเชิงทฤษฎีจากการศึกษาปรากฏการณ์การถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น ในเขตกรุงเทพมหานคร (2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการกับข้อสรุปเชิงทฤษฎีที่ได้จากการศึกษาปรากฏการณ์การถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (3) ศึกษาความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น กับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E เมื่อปรับแยกอิทธิพลของแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2563 จำนวน 72 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 36 คน และกลุ่มควบคุม 36 คน ซึ่งได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสานวิธีการ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ แบบวัดความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ แบบวัดแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ แบบสังเกต และใบกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยายและการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วมพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า (1.1) เงื่อนไขในการดำรงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่น ประกอบด้วย ความสนใจของผู้บริโภค คุณภาพของผลิตภัณฑ์ ความต้องการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลยุทธ์ทางการตลาด และการพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์ (1.2) กระบวนการถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น ประกอบด้วย การวางแผนและออกแบบ การลงมือปฏิบัติ การประชาสัมพันธ์และจัดจำหน่าย และการพัฒนาและปรับปรุง (1.3) การสืบทอดให้ดำรงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่น ประกอบด้วย ผู้สืบทอด การสนับสนุนจากหน่วยงานหรือรัฐบาล และความร่วมมือของชุมชน (2) การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น มีกระบวนการจัดการเรียนรู้ 6 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นระบุสถานการณ์ 2) ขั้นวิเคราะห์สถานการณ์ 3) ขั้นการค้นคว้า 4) ขั้นประยุกต์ 5) ขั้นการนำเสนอ 6) ขั้นประเมินและปรับปรุง ผลการประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการจัดการเรียนรู้พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.51 (3) ผลการศึกษาความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น กับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E เมื่อปรับแยกอิทธิพลของแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์พบว่า 3.1) คะแนนเฉลี่ยความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์หลังเรียนทั้งในภาพรวมและรายด้านของนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3.2) คะแนนเฉลี่ยความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์หลังเรียนทั้งในภาพรวมและรายด้านของนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น สูงกว่านักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3.3) ผลการศึกษากระบวนการเปลี่ยนแปลงความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์พบว่า นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่แสดงออกถึงการมีความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ที่เพิ่มขึ้น
การวิจัยนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ (1) วิเคราะห์ข้อสรุปเชิงทฤษฎีจากการศึกษาปรากฏการณ์การถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น ในเขตกรุงเทพมหานคร (2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการกับข้อสรุปเชิงทฤษฎีที่ได้จากการศึกษาปรากฏการณ์การถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (3) ศึกษาความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น กับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E เมื่อปรับแยกอิทธิพลของแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2563 จำนวน 72 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 36 คน และกลุ่มควบคุม 36 คน ซึ่งได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสานวิธีการ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ แบบวัดความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ แบบวัดแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ แบบสังเกต และใบกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยายและการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วมพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า (1.1) เงื่อนไขในการดำรงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่น ประกอบด้วย ความสนใจของผู้บริโภค คุณภาพของผลิตภัณฑ์ ความต้องการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลยุทธ์ทางการตลาด และการพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์ (1.2) กระบวนการถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น ประกอบด้วย การวางแผนและออกแบบ การลงมือปฏิบัติ การประชาสัมพันธ์และจัดจำหน่าย และการพัฒนาและปรับปรุง (1.3) การสืบทอดให้ดำรงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่น ประกอบด้วย ผู้สืบทอด การสนับสนุนจากหน่วยงานหรือรัฐบาล และความร่วมมือของชุมชน (2) การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น มีกระบวนการจัดการเรียนรู้ 6 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นระบุสถานการณ์ 2) ขั้นวิเคราะห์สถานการณ์ 3) ขั้นการค้นคว้า 4) ขั้นประยุกต์ 5) ขั้นการนำเสนอ 6) ขั้นประเมินและปรับปรุง ผลการประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการจัดการเรียนรู้พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.51 (3) ผลการศึกษาความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น กับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E เมื่อปรับแยกอิทธิพลของแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์พบว่า 3.1) คะแนนเฉลี่ยความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์หลังเรียนทั้งในภาพรวมและรายด้านของนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3.2) คะแนนเฉลี่ยความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์หลังเรียนทั้งในภาพรวมและรายด้านของนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น สูงกว่านักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3.3) ผลการศึกษากระบวนการเปลี่ยนแปลงความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์พบว่า นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษาบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่แสดงออกถึงการมีความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ที่เพิ่มขึ้น
Description
DOCTOR OF PHILOSOPHY (Ph.D.)
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ