การศึกษาและการวิเคราะห์แนวทางการส่งเสริมการรับรู้ความรู้สึกทางประวัติศาสตร์ ของนิสิตหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศึกษา

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์แนวทางการส่งเสริมการรับรู้ความรู้สึกทางประวัติศาสตร์ของนิสิตหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศึกษาซึ่งเป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีระยะเวลาในการเก็บข้อมูล 4 สัปดาห์ การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะการพัฒนาเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลการรับรู้ความรู้สึกทางประวัติศาสตร์ ซึ่งได้แก่ แบบประเมินตนเองเกี่ยวกับการรับรู้ความรู้สึกทางประวัติศาสตร์ และแบบสังเกตพฤติกรรมนิสิตชั้นปีที่ 3 ที่กำลังเรียนวิชาวิธีการและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และระยะการเก็บข้อมูล กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย คือ นิสิตหลักสูตรสังคมศึกษา ระดับปริญญาบัณฑิตทั้งสิ้นจำนวน 120 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 นิสิตที่ยังไม่ได้เรียนวิชาวิธีการและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ จำนวน 60 คน และกลุ่มที่ 2 นิสิตที่เรียนวิชาวิธีการและหลักฐานทางประวัติศาสตร์แล้ว จำนวน 60 คน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ค่ามัชฌิมเลขคณิต (X̅) ของคะแนนแบบประเมินตนเองเกี่ยวกับการรับรู้ความรู้สึกทางประวัติศาสตร์ของนิสิตหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศึกษา ในแต่ละองค์ประกอบพบว่า องค์ประกอบที่ 1 การเปิดรับมุมมองที่แตกต่าง มีค่ามัชฌิมเลขคณิตในระดับ 5-6 คะแนน ซึ่งทั้งสองกลุ่มอยู่ในระดับเดียวกัน องค์ประกอบที่ 2 การศึกษาบริบททางประวัติศาสตร์มีค่ามัชฌิมเลขคณิตต่างระดับกัน ในข้อที่ 5 คือ กลุ่มที่ 1 ระดับ 6 คะแนน กลุ่มที่ 2 ระดับ 5 คะแนน และมีระดับเดียวกันในข้อที่ 6 คือ 5 คะแนน ทั้งสองกลุ่ม และในองค์ประกอบที่ 3 การเชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบันด้วยความเข้าใจ มีค่ามัชฌิมเลขคณิตในระดับ 5-6 คะแนน ซึ่งทั้งสองกลุ่มอยู่ในระดับเดียวกัน แนวทางในการส่งเสริมการรับรู้ความรู้สึกทางประวัติศาสตร์ คือ (1) ด้านหลักสูตร ตรวจสอบภูมิหลังของนิสิตเกี่ยวกับความสามารถในการตีความหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ฝึกฝนการตีความหลักฐานทางประวัติศาสตร์ จัดลำดับให้รายวิชาวิธีการและหลักฐานทางประวัติศาสตร์เป็นวิชาที่ได้เรียนในช่วงชั้นปีแรกๆ ระบุเกณฑ์การคัดเลือกเนื้อหาและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และจัดกิจกรรมในห้องเรียนที่มีคอมพิวเตอร์หรืออนุญาตให้นิสิตใช้อุปกรณ์ในการสื่อสาร (2) ด้านการเรียนการสอน มีเกณฑ์ในการคัดเลือกหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ใช้ในการศึกษา กระตุ้นให้มีการค้นคว้าหลักฐานทางประวัติศาสตร์อื่น ๆ เพิ่มเติมด้วยตนเอง มีกระบวนการในการส่งเสริมความสามารถในการตีความหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และมีการตั้งคำถามเพื่อช่วยเหลือให้นิสิตได้ฝึกคิดและเข้าร่วมกิจกรรม