การยกระดับด่านชายแดนต่อการเชื่อมโยงเมืองเศรษฐกิจชายแดนอนุภูมิภาคอีสานใต้กับราชอาณาจักรกัมพูชา

Abstract

ผลจากทำเลที่ตั้งที่มีศักยภาพของประเทศไทยส่งผลให้มูลค่าของการค้าชายแดนและการค้าผ่านแดนของประเทศไทยกับประเทศเพื่อนบ้านที่เพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะมูลค่าการค้าชายแดนและการค้าผ่านแดนของประเทศไทยกับราชอาณาจักรกัมพูชา ถือได้ว่ามีการขยายตัวมากที่สุดกับประเทศเพื่อนบ้านทั้งหมดในภาพรวม และยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยแนวชายแดนด้านอีสานใต้มีจุดผ่านแดนถาวรและจุดผ่อนปรนการค้าชายแดนถึง 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ และจังหวัดศรีสะเกษ จึงควรมีการศึกษาการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน หลังการเปิดอาเซียน และความสามารถในการเข้าถึงเมืองเศรษฐกิจชายแดนอนุภูมิภาคอีสานใต้กับราชอาณาจักรกัมพูชาจากโครงข่ายถนนในปัจจุบัน โดยใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) วิเคราะห์โครงข่าย (Network analysis) ฟังก์ชันเขตการบริการ (Service area) ผลการศึกษาพบว่า 1) การใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทพื้นที่ป่าไม้ และพื้นที่อื่นๆ ในเมืองเศรษฐกิจชายแดนอนุภูมิภาคอีสานใต้ภายหลังการเปิดอาเซียน มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่พื้นที่อุตสาหกรรมและคลังสินค้า และพื้นที่ชุมชนเมืองและสิ่งปลูกสร้าง มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด และ 2) การเชื่อมโยงด่านถาวรและจุดผ่อนปรนการค้าชายแดนของเมืองเศรษฐกิจชายแดนอนุภูมิภาคอีสานใต้ คือ ถนนหมายเลข 24 โดยผ่านถนนสายรองและสายย่อยของจังหวัดบุรีรัมย์-สุรินทร์-ศรีสะเกษ ผ่านไปยังราชอาณาจักรกัมพูชา คือถนนหมายเลข 6 ซึ่งเป็นระเบียงเศรษฐกิจใต้ และเป็นเส้นทางเพื่อเดินทางสู่เมืองสาคัญคือ เมืองเสียมราฐ เมืองมรดกโลกทางประวัติศาสตร์ และกรุงพนมเปญ เมืองหลวงของราชอาณาจักรกัมพูชา เพื่อการเดินทางและการขนส่งสินค้า โดยโครงข่ายการเชื่อมโยงเมืองอยู่ระยะทางไม่เกิน 150 กิโลเมตร ซึ่งสั้นกว่าระยะจากด่านชายแดนภาคตะวันออกของไทยที่ต้องใช้ระยะมากกว่า 200 กิโลเมตรในการเดินทางถึงเมืองเสียมราฐ