บวร : ความยั่งยืนของอัตลักษณ์เวียงแพร่

Abstract

บทความเรื่อง “บวร” : ความยั่งยืนของอัตลักษณ์เวียงแพร่ เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของบ้าน วัด โรงเรียนที่นำไปสู่ความยั่งยืนของอัตลักษณ์เวียงแพร่ โดยศึกษารวบรวมข้อมูลจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง มีการเก็บข้อมูลในภาคสนามจากการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก พร้อมทั้งมีการสังเกตอย่างมีส่วนร่วม (Participant Observation) ในการศึกษาครั้งนี้มีผู้ให้ข้อมูล (Key Informants) หลัก ประกอบด้วย ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชุมชน ผู้นำทางจิตวิญญาณ และผู้เฒ่าผู้แก่ ผลการศึกษาพบว่า ในเวียงแพร่ปัจจุบันเป็นสังคมที่ความเป็นปัจเจกจากสังคมภายนอก มีปฏิบัติการทางสังคมที่เป็นภาพสะท้อนความทรงจำร่วมของคนในพื้นที่จากเรื่องราวเชิงประวัติศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเงี้ยวปล้นเมืองแพร่หรือการทำไม้ของเจ้าโว้ง ความทรงจำร่วมดังกล่าวก่อให้เกิดปรากฏการณ์ทางสังคมในเวียงแพร่ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว จนนำไปสู่การประกอบร่างของอัตลักษณ์เวียงแพร่ในปัจจุบัน สำหรับปรากฏการณ์ต่าง ๆ ที่ขึ้นในเวียงแพร่จะพบเห็นได้ในรูปแบบของประเพณี วัฒนธรรม และพิธีกรรมที่ถูกจัดขึ้น นอกจากนี้ ความสัมพันธ์ระหว่าง “บวร” ยังมีให้เห็นในพื้นที่ของตลาดที่เรียกว่า กาด ตามภาษาท้องถิ่น โดยกาดในเวียงแพร่เป็นพื้นที่แสดงตัวตนของเด็กและนักเรียนสู่สายตาของสังคมเวียงแพร่ ผ่านการแสดงความสามารถในลักษณะการร้อง เล่น เต้น รา อาจกล่าวได้ว่า ภาพสถาบันทางสังคมของบ้าน วัด และโรงเรียนภายในเวียงแพร่เหล่านี้เป็นความยั่งยืนของความสัมพันธ์ภายในพื้นที่ที่มีมาตั้งแต่ในอดีตและนำไปสู่อัตลักษณ์อันยั่งยืนของเวียงแพร่จนปัจจุบัน