อธิบายระยะทางล่องลำน้ำพิง ตั้งแต่เมืองเชียงใหม่จนถึงปากน้ำโพธิ์

Abstract

"อธิบายระยะทางล่องลำน้ำพิง ตั้งแต่เมืองเชียงใหม่จนถึงปากน้ำโพธิ์" พระนิพนธ์ใน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (ทรงนิพนธ์เมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๔ และจัดพิมพ์ในงานศพ นางประชุมรุกขพันธุ์ (จันทร์ ศรุตานนท์) เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๓) มีสาระสำคัญดังนี้: -- วัตถุประสงค์การแต่ง: ทรงเรียบเรียงเพื่อถวายพระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ สำหรับใช้เป็นคู่มือนำทางเสด็จประพาสมณฑลพายัพใน พ.ศ. ๒๔๗๐ -- การเดินทางและภูมิศาสตร์: บันทึกระยะทางและการล่องเรือรายวันเริ่มจากเชียงใหม่ ผ่านจอมทอง, ฮอด, ตาก, กำแพงเพชร จนบรรจบที่ปากน้ำโพธิ์ แล้วเสร็จสิ้นการเดินทางโดยรถไฟกลับกรุงเทพฯ -- ข้อมูลเกาะแก่งในลำน้ำ: รวบรวมรายชื่อและระดับชั้นความยากง่ายของแก่งในลำน้ำพิงรวมกว่า ๔๐ แก่ง (เช่น แก่งบ็อก แก่งก้อ แก่งอุ้มหลุ) พร้อมคำแนะนำเชิงกายภาพในการเดินเรือหลบหลีกโขดหิน -- โบราณคดีและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น: บันทึกการสำรวจวัดโบราณและโบราณสถานริมน้ำพิง เช่น วัดพระธาตุจอมทอง, คูเมืองตากเก่า, วัดมหาธาตุและโบราณสถานเมืองนครชุม, และเมืองไตรตรึงษ์ -- พระราชนิพนธ์แทรกท้ายเล่ม: คัดส่วนหนึ่งของพระราชนิพนธ์เสด็จประพาสต้นครั้งที่ ๒ (ร.ศ. ๑๒๕ / พ.ศ. ๒๔๔๙) ของรัชกาลที่ ๕ เฉพาะตอนเสด็จประพาสและสำรวจโบราณสถาน ณ เมืองกำแพงเพชร