แนวทางการพัฒนาศักยภาพการทำงานของสภาองค์กรชุมชนในเขตกรุงเทพมหานคร: กรณีศึกษา สภาองค์กรชุมชนเขตยานนาวา

Abstract

การวิจัยนี้เพื่อศึกษาพัฒนาการของสภาองค์กรชุมชนเขตยานนาวา ศักยภาพและปัญหาอุปสรรคด้านต่าง ๆ รวมทั้งแนวทางการพัฒนาศักยภาพ โดยใช้แนวคิดทฤษฎีของ James Mckernan.การวิจัยเชิงปฏิบัติการ 3 ประการ คือ 1) ส่งเสริมให้ชาวบ้าน (กลุ่มตัวอย่าง) เข้าใจในสถานการณ์ปัญหาต่าง ๆ 2) ปรับปรุงแก้ไขสถานการณ์ปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ 3) สร้างความกระจ่างในสังคมอย่างรอบด้านแล้ววิเคราะห์ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ข้อมูลแต่ละประเด็นในมิติต่าง ๆ เพื่อสร้างข้อสรุป ผลการวิจัยพบว่า การทำงานวาระที่สอง( ช่วง 2 ปีแรก) ของสภาองค์กรชุมชนเขตยานนาวาเริ่มดำเนินงานเชิงรุกมากขึ้น โดยจัดเวทีสร้างความรู้ ความเข้าใจและกระตุ้นชาวบ้านให้เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาอย่างต่อเนื่อง สภาองค์กรชุมชนมีศักยภาพหลายด้าน เช่น แกนนำเข้าใจบทบาทของสภาองค์กรชุมชนมากขึ้น มีการแก้ปัญหาโดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมในเวทีสาธารณะทั้งระดับกลุ่มย่อยและเวทีระดับเขต มีการปรับใช้วิธีการที่หลากหลายและยืดหยุ่นตามประเด็นและเป้าหมาย ให้ความสำคัญกับทุกชุมชนที่เกิดปัญหาและติดตามงานอย่างจริงจัง มีการถอดสรุปบทเรียนร่วมกัน ทีมที่ปรึกษามีความเชี่ยวชาญและทักษะในการจัดเวที มีภาคีเครือข่ายหลากหลาย สภาองค์กรชุมชนสามารถผลักดันให้เกิดแผนพัฒนาของพื้นที่เขตยานนาวา พ.ศ. 2557 – 2560และยกการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยเป็น “แผนเด่นประเด็นร้อน 1 แผน 1 เขต”ฯ เกิดความร่วมมือระหว่างชุมชนกับชุมชนและชุมชนกับภาคีเครือข่าย ซึ่งเป็นพื้นฐานการสร้างสำนึกการมีส่วนร่วมในการพัฒนาและจิตสำนึกความเป็นพลเมืองเพื่อส่งเสริมประชาธิปไตยระดับฐานรากของสังคม ปัญหาการดำเนินงานคือชาวบ้านที่ประสบปัญหาไล่รื้อบางส่วนยังไม่ค่อยตื่นตัว รวมทั้งยังไม่ค่อยเชื่อมั่นและไม่เข้าใจบทบาทและประโยชน์สภาองค์กรชุมชน มีอุปสรรคด้านงบประมาณในการดำเนินงานและเคลื่อนไหวเพื่อแก้ปัญหา ดังนั้นแนวทางการพัฒนาศักยภาพคือสภาองค์กรชุมชนยังคงต้องให้ความรู้และข้อมูลเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ให้ชาวบ้านรับทราบเพิ่มขึ้น เพื่อให้เป็นที่ยอมรับและใช้สภาองค์กรชุมชนเป็นเวทีสาธารณะให้เกิดประโยชน์มากขึ้น ควรมีการจัดเวทีระดมความคิดเห็นด้านที่อยู่อาศัยผ่านเวทีระดับเขต สำหรับบทบาทระหว่างสภาองค์กรชุมชนระดับเขตกับสภาองค์กรชุมชนระดับจังหวัดและระดับชาติ ที่ควรเป็นได้แก่ระดับเขตควรนำปัญหาที่สำคัญเข้าพิจารณาในที่ประชุมระดับจังหวัดเพื่อหาแนวทางแก้ไขร่วมกัน เสนอนโยบายต่อสภาองค์กรชุมชนระดับชาติให้สนับสนุนการดำเนินงานและแก้ไขปัญหาระดับเขตอย่างเป็นรูปธรรม เช่นสนับสนุนด้านงบประมาณ รวมทั้งควรมีคณะทำงานของระดับจังหวัดเข้ามาเป็นพี่เลี้ยงและเพิ่มศักยภาพการทำงานในระดับเขต